Sporty walki po czterdziestce: czy to ma sens

Co naprawdę zmienia się w ciele po czterdziestce

Zanim o macie, dwa zdania o arytmetyce ciała, bo z niej wynika cała reszta. Przegląd ilościowy danych o starzeniu mięśni szkieletowych podaje, że mediana tempa utraty masy mięśniowej w badaniach przekrojowych to około 0,47 procent rocznie u mężczyzn i 0,37 procent u kobiet. Liczba wygląda niegroźnie, dopóki nie zestawi się jej z drugą: siła spada od dwóch do pięciu razy szybciej niż masa.

To rozróżnienie ma nazwę. Utrata masy to sarkopenia, utrata siły to dynapenia, i to druga jest bardziej konsekwentnie powiązana z niesprawnością i ze śmiertelnością. Praktyczny wniosek dla czterdziestolatka brzmi odwrotnie do intuicji: nie chodzi o to, żeby po prostu ważyć mniej i biegać, chodzi o to, żeby mieć co uruchomić.

Drugi mechanizm to jakość mięśnia, czyli siła generowana na jednostkę przekroju. Spada niezależnie od tego, ile masy zostało. Dlatego czterdziestolatek, który wraca do ruchu po dziesięciu latach przerwy, bywa zdziwiony: waga ta sama co w trzydziestce, a dwa pierwsze treningi kończą się zakwasami, których nie pamiętał.

Trzecia zmiana jest mniej fizjologiczna i bardziej behawioralna. Dwudziestolatek trenuje, bo trenuje. Czterdziestolatek trenuje między pracą, dziećmi i snem skróconym do sześciu godzin. Objętość treningu przestaje być głównym ograniczeniem, a staje się nim regeneracja, bo to ona dostaje w tym rozkładzie najmniej miejsca.

Czy badania potwierdzają, że sporty walki coś dają w tym wieku

Tak, i to z kilku niezależnych przeglądów. Trzeba jednak od razu powiedzieć, czego w tych danych nie ma, bo inaczej artykuł zamieni się w reklamę.

Przegląd systematyczny z 2017 roku objął 28 badań nad twardymi sztukami walki, czyli takimi, które używają technik kontaktowych, u osób dorosłych. Oceniano równowagę, funkcje poznawcze, stan mięśniowo-szkieletowy, zdrowie psychiczne, wydolność krążeniowo-oddechową i wskaźniki metaboliczne. Większość badań raportowała efekty dodatnie, najwyraźniejsze dla równowagi, funkcji poznawczych i zdrowia psychicznego. Autorzy formułują też zdanie, które jest najważniejsze dla czytelnika tego tekstu: korzyści mogą pojawić się niezależnie od wieku, w którym zaczyna się praktykę.

Drugi przegląd, z 2021 roku, zebrał wyłącznie badania z randomizacją nad olimpijskimi sportami walki (boks, szermierka, judo, karate, taekwondo, zapasy) u osób po 60. roku życia. Zakwalifikowało się dwanaście badań, 392 kobiety i 343 mężczyzn, średnia wieku 69,6 lat. W porównaniu z grupami kontrolnymi trening poprawiał siłę mięśniową, wydolność krążeniowo-oddechową, zwinność, równowagę, zakres ruchu, uwagę, pamięć, zdrowie psychiczne, poziom lęku i tolerancję stresu. Osobno warto zapamiętać wskaźnik, który w badaniach nad aktywnością fizyczną zwykle wygląda źle: frekwencja przekraczała 80 procent.

Trzeci przegląd dotyczy wprost grupy wiekowej z tytułu. Objął programy oparte na judo dla osób od 45. roku życia bez żadnego wcześniejszego doświadczenia w judo. Włączono 15 badań, łącznie 648 uczestników, średnie wieku od 45 do 77,8 lat. Wszystkie 15 badań wykazało istotną poprawę przynajmniej jednego wskaźnika zdrowia. Dwa wyniki są tam szczególnie użyteczne, bo mówią o czasie: jakość życia poprawiała się dopiero po interwencjach trwających co najmniej dziewięć miesięcy, a gęstość mineralna kości po co najmniej dwunastu. Pięć badań raportowało bezpieczeństwo i w żadnym nie odnotowano zdarzeń niepożądanych.

I teraz zastrzeżenie, bez którego powyższe byłoby nadużyciem. Metaanaliza z 2025 roku, która objęła dziesięć badań z randomizacją nad sztukami walki u osób starszych, wykazała istotną poprawę mobilności funkcjonalnej, ale jednocześnie oceniła pewność dowodów w skali GRADE jako niską, wskazując poważne ryzyko błędu systematycznego (brak zaślepienia oceniających) i poważną nieprecyzyjność (małe próby). Autorzy wszystkich czterech przeglądów piszą to samo innymi słowami: kierunek efektu jest powtarzalny, siła dowodu słaba, próby małe.

Jak to przełożyć na decyzję? Jeżeli ktoś obiecuje ci, że mata wyleczy ci kręgosłup i obniży ciśnienie, mówi więcej, niż wiadomo. Jeżeli pytasz, czy trening po czterdziestce poprawi twoją równowagę, siłę, nastrój i to, jak znosisz stres, odpowiedź jest zgodna w czterech niezależnych przeglądach i brzmi: tak, prawdopodobnie.

Ile ruchu w tygodniu zaleca WHO i jak się w to wpisuje trening

Wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia z 2020 roku dla wszystkich dorosłych mówią o od 150 do 300 minut aktywności o umiarkowanej intensywności tygodniowo albo od 75 do 150 minut aktywności intensywnej, albo o równoważnym połączeniu obu. Dla każdej grupy wiekowej zalecają też regularną aktywność wzmacniającą mięśnie oraz ograniczanie zachowań siedzących, przy czym wprost zaznaczają, że dowody nie pozwoliły wyznaczyć liczbowego progu dla siedzenia.

Przeliczmy to na grafik. Dwa treningi sportu walki po 90 minut to 180 minut tygodniowo i mieszczą się w zalecanym przedziale, a ponieważ sparing i praca w parterze są intensywne, część tego czasu liczy się podwójnie. Trening chwytny ma przy tym rzadką cechę: jest jednocześnie wysiłkiem tlenowym i oporowym, więc realizuje oba zalecenia w jednym wejściu na matę. To właśnie najczęstszy argument, jaki słyszymy od czterdziestolatków, którzy wracają: na siłownię nie chodzili, bo się nudzili, a na matę przychodzą, bo coś się dzieje.

Jakie ryzyko urazu bierzesz na siebie

Tu zwykle kończy się entuzjazm artykułów o sportach walki dla dorosłych, bo liczby nie są przyjemne. Podajemy je, bo decyzję podejmuje się na pełnych danych, a nie na połowie.

W ankiecie przeprowadzonej na 1287 dorosłych trenujących brazylijskie jiu jitsu 59,2 procent zgłosiło co najmniej jeden uraz związany z treningiem w ciągu sześciu miesięcy. Najczęstszym miejscem urazu było kolano. Analiza regresji dała cztery zależności, z których trzy są dla czterdziestolatka bezpośrednio użyteczne: ryzyko malało wraz z liczbą lat treningu i wraz z masą ciała, a rosło wraz z liczbą dni treningowych w tygodniu oraz u osób prowadzących zajęcia. Bardziej doświadczeni częściej raportowali urazy dolnego odcinka kręgosłupa, mniej doświadczeni częściej urazy głowy, kończyny górnej i łokcia.

Zwróć uwagę, czego na tej liście nie ma. Nie ma wieku. To nie znaczy, że wiek nie ma znaczenia, tylko tyle, że w tym badaniu nie wyszedł jako samodzielny czynnik ryzyka, a wyszła liczba sesji w tygodniu. Jest to jedyna zmienna z tej czwórki, którą możesz ustawić pierwszego dnia.

Drugie źródło liczb to amerykański system monitorowania urazów zgłaszanych na izby przyjęć. W latach od 2012 do 2021 zidentyfikowano 911 urazów związanych z brazylijskim jiu jitsu, przy średniej wieku 25,68 lat i rozpiętości od 4 do 83 lat. Najczęstsze rozpoznania to skręcenia i naciągnięcia, 27,68 procent. Najczęściej uszkadzane okolice: górna część tułowia 13,66 procent i bark 12,14 procent. Wśród złamań dominowały palce stóp, 14,15 procent wszystkich złamań. Wśród zwichnięć bark, 32,49 procent, i kolano, 28,45 procent. Najczęściej wskazywane mechanizmy to nieokreślony kontakt między ćwiczącymi, 18,62 procent, oraz upadek na matę lub na partnera, 17,17 procent.

Jak z tego zrobić decyzję, a nie wymówkę? Po pierwsze, większość z tych urazów to skręcenia, naciągnięcia i stłuczenia, a nie zdarzenia kończące sprawność. Po drugie, ryzyko jest największe w pierwszych miesiącach, bo wtedy nie umiesz jeszcze upadać, nie czujesz granicy dźwigni i klepiesz za późno. Po trzecie, nie wszystkie te liczby dotyczą ciebie: pochodzą z badań nad BJJ, głównie u młodszych dorosłych, i nie ma w nich osobnej analizy dla czterdziestolatków. To jest luka w danych, nie w tekście.

Co obniża ryzyko w praktyce, niezależnie od wieku: nauka padów przed nauką walki, dobór partnera o podobnej masie i doświadczeniu, sparing na niskim procencie intensywności przez pierwsze pół roku, oraz prowadzący, który wie, że masz czterdzieści lat i operowane kolano. Ten ostatni warunek jest najtańszy i najczęściej pomijany.

Czy duszenia i ciosy w szyję są groźne

To pytanie zadaje prawie każdy dorosły przed pierwszym treningiem dyscypliny chwytnej, więc odpowiadamy osobno i konkretnie.

Przegląd piśmiennictwa opublikowany w 2025 roku zebrał wszystkie opisane w literaturze przypadki tępego urazu naczyń szyi i głowy w sztukach walki, od 1964 do 2024 roku. W 31 pracach znalazło się łącznie 40 przypadków, 39 u mężczyzn, w wieku od 7 do 66 lat, średnia 35,18. Trzydzieści prac to opisy jednego przypadku, jedna to seria dziesięciu. Mechanizmy: duszenia 19 przypadków (53 procent), uraz typu smagnięcia 6 przypadków (17 procent), bezpośredni uraz tępy 11 przypadków (31 procent). Najczęściej wskazywaną dyscypliną było brazylijskie jiu jitsu, 18 przypadków. Najczęściej uszkadzaną strukturą była tętnica kręgowa, 16 przypadków, następnie odcinek szyjny tętnicy szyjnej wewnętrznej, 12 przypadków.

Czterdzieści opisanych przypadków na sześćdziesiąt lat przy milionach trenujących na świecie oznacza ryzyko bardzo niskie. Jednocześnie są to urazy o potencjalnie ciężkich następstwach neurologicznych, więc nie da się ich odbyć wzruszeniem ramion. Praktyka jest prosta i nie wymaga wiedzy medycznej: klepiesz wcześnie, a nie wtedy, gdy ciemnieje ci w oczach. Nie "wychodzisz" z duszenia siłą szyi. Jeżeli stracisz przytomność choćby na sekundę, trening się kończy i zgłaszasz się do lekarza, nawet jeśli czujesz się dobrze. I nie trenujesz duszeń z partnerem, który nie potrafi puścić.

Jeżeli chcesz całkowicie ominąć ten obszar ryzyka, jest to możliwe: zapasy i grappling bez duszeń, judo z naciskiem na rzuty, albo Systema, która nie ma sparingu punktowanego. Ryzyko przenosi się wtedy na stawy i kręgosłup, bo nie znika, a tylko zmienia adres.

Którą dyscyplinę wybrać po czterdziestce

Nie ma jednej dobrej odpowiedzi, bo kryterium jest twoje ciało i twój cel, a nie prestiż dyscypliny. Są natomiast trzy pytania, które zawężają wybór w pięć minut: czy chcesz dostawać w głowę, ile masz starych urazów stawów i czy zależy ci na starcie w zawodach.

Jedna uwaga praktyczna, która w rozmowach wraca częściej niż pytanie o technikę. Czterdziestolatek, który trenował w młodości, przychodzi z pamięcią ciała sprzed dwudziestu lat i to jest największe pojedyncze źródło kontuzji w tej grupie. Głowa pamięta rzut, którego biodra już nie wykonają. Pierwsze trzy miesiące są więc po to, żeby tę pamięć zaktualizować, a nie żeby ją potwierdzić.

O tym, jak w ogóle ocenić klub i prowadzącego, piszemy szerzej w tekście Jak wybrać klub dla dziecka. Większość kryteriów z tego tekstu działa dokładnie tak samo, gdy zapisujesz siebie.

Czy musisz zrobić badania lekarskie

Trzeba rozdzielić dwie sytuacje, bo mylenie ich jest źródłem większości nieporozumień w klubach.

Sytuacja pierwsza: trenujesz rekreacyjnie. Rozporządzenie Ministra Zdrowia o orzeczeniach lekarskich dla zawodników dotyczy, zgodnie z paragrafem 1 ustęp 1, zawodnika uczestniczącego we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy. Zwykły członek sekcji, który chodzi na treningi i nie startuje w takim współzawodnictwie, nie jest objęty tym obowiązkiem. Żaden przepis nie wymaga od niego orzeczenia. Klub może oczywiście postawić własny warunek, i wiele klubów to robi, ale to wymóg umowny, nie ustawowy.

Sytuacja druga: zamierzasz startować. Wtedy rozporządzenie obowiązuje i warto wiedzieć, jak wygląda. Orzeczenie wydaje lekarz specjalista w dziedzinie medycyny sportowej (paragraf 2 ustęp 1). Dla dzieci i młodzieży do 19. roku życia oraz dla zawodników od 19 do 23 lat orzeczenie może wydać także lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (paragraf 2 ustęp 3 i 4). Dla zawodnika po 23. roku życia rozporządzenie nie przewiduje ścieżki przez lekarza rodzinnego, zostaje specjalista medycyny sportowej. Czterdziestolatek, który chce startować, idzie więc do medycyny sportowej, nie do przychodni.

Zakres badania wstępnego obejmuje, zgodnie z paragrafem 3 ustęp 1, dziewięć pozycji: badanie ogólne z oceną stanu uzębienia i ostrości wzroku metodą Snellena, badanie ortopedyczne, EKG dwunastoodprowadzeniowe z opisem, pomiary antropometryczne, morfologię krwi z rozmazem, oznaczenie stężenia glukozy, badanie ogólne moczu, spirometrię i konsultację neurologiczną. Dla sportów walki konsultacja neurologiczna wchodzi do badania wstępnego i następnie powtarza się co 24 miesiące, podczas gdy pozostałe pozycje badania okresowego wykonuje się co 12 miesięcy.

Jest w tym rozporządzeniu jeden przepis, o którym powinien wiedzieć każdy trenujący kontakt, niezależnie od tego, czy startuje. Paragraf 4 ustęp 5 przewiduje badanie kontrolne dla zawodników, którzy doznali urazów w związku z uprawianiem sportu, wymieniając wprost urazy głowy, zmiany przeciążeniowe, utratę przytomności i porażkę przez nokaut. Jeśli straciłeś przytomność na treningu, to jest moment na lekarza, a nie na "jeszcze jedną rundę".

Niezależnie od przepisu: jeśli masz nadciśnienie, chorobę serca, cukrzycę, przebyty zabieg albo wracasz po kilku latach bez żadnego ruchu, rozmowa z lekarzem przed pierwszym treningiem jest rozsądna. Nie dlatego, że mata jest groźna, a dlatego, że intensywny wysiłek ujawnia to, czego spacer nie ujawni.

Czy możesz startować w zawodach

Tak, i nie w kategorii z dwudziestolatkami. Sporty walki mają rozbudowany system kategorii weterańskich, w Polsce funkcjonujących od trzydziestki.

W brazylijskim jiu jitsu komunikat XXII Mistrzostw Polski BJJ, rozgrywanych 7 i 8 listopada 2026 roku, przewiduje kategorię Adult od 18 lat oraz kategorie Master od 1 do 4, obejmujące zawodników od 31 lat w górę. Komunikat dopuszcza przy tym start w maksymalnie dwóch kategoriach wiekowych, na przykład Adult i Master jednocześnie, przy opłaceniu obu wpisowych. Dokładne widełki poszczególnych kategorii Master nie są podane w komunikacie z 2026 roku, natomiast w komunikacie XVIII Mistrzostw Polski BJJ z 2022 roku rozpisano je tak: Master I od 30 lat, Master II od 36 lat, Master III od 41 lat.

W judo system jest drobniejszy. Komunikat Mistrzostw Polski Weteranów i Amatorów w Judo z 2024 roku podaje grupy weterańskie liczone wiekiem w roku rozegrania imprezy: od 30 do 34 lat, od 35 do 39, od 40 do 44, od 45 do 49, od 50 do 54, od 55 do 59, od 60 do 64, od 65 do 69 oraz grupa powyżej 70 lat. Weterani startują przy wymaganym stopniu co najmniej 1 kyu, a dla osób bez stopnia i bez startów w ostatnich pięciu latach przewidziano osobną klasyfikację amatorską z analogicznymi grupami wiekowymi.

Co to znaczy praktycznie? Czterdziestopięciolatek, który chce raz w roku sprawdzić się w zawodach, trafia do grupy rówieśników o podobnej masie i podobnym stażu. To zupełnie inna sytuacja niż wyobrażenie, z którym większość dorosłych przychodzi do klubu, czyli że zawody są dla dwudziestolatków i nie ma tam dla nich miejsca. Są kategorie i są ludzie, którzy w nich startują przez dwadzieścia lat.

Jeśli zawody w ogóle cię nie interesują, nic nie tracisz. Trening rekreacyjny nie jest gorszą wersją sportu, tylko inną. W naszych grupach dorosłych większość nigdy nie staje na wadze i to jest norma, nie wyjątek.

Co trzeba robić inaczej niż dwudziestolatek

Różnica nie polega na tym, że trenujesz mniej. Polega na tym, że inaczej rozkładasz obciążenie w tygodniu i inaczej pilnujesz granic.

Najtrudniejsza z tych zmian jest psychologiczna, nie fizyczna. Chodzi o zgodę na to, że przez pierwsze miesiące będziesz przegrywać z osobami o połowę młodszymi i o dwadzieścia kilogramów lżejszymi, i że to nie jest informacja o twojej wartości. Mówimy o tym otwarcie na pierwszych treningach, bo większość dorosłych, którzy odchodzą po trzech tygodniach, odchodzi z tego powodu, a nie z powodu zakwasów. Więcej o mechanizmach, które tu działają, w tekście o psychologii sportu.

Plan na pierwsze trzy miesiące

Poniżej rozkład, który stosujemy u dorosłych wracających do ruchu. Nie jest regulaminem, jest punktem wyjścia, który prowadzący modyfikuje po pierwszych dwóch wejściach na matę.

Co uznać za sukces po trzech miesiącach? Nie wygrany sparing. Trzy rzeczy: umiesz upaść bez odruchu wyciągania ręki, kończysz trening bez bólu utrzymującego się dwa dni, i przyszedłeś na co najmniej dwadzieścia treningów z dwudziestu sześciu możliwych. Trzecia pozycja jest najważniejsza i najtrudniejsza.

Siedem błędów czterdziestolatka na macie

• Start od trzech albo czterech treningów w tygodniu. W badaniu 1287 trenujących liczba dni treningowych w tygodniu była czynnikiem zwiększającym ryzyko urazu. To jedyny czynnik z tej listy, który ustawiasz sam i od pierwszego dnia.
• Pomijanie rozgrzewki, bo "szkoda czasu". Przy spadku jakości mięśnia i sztywności stawów rozgrzewka przestaje być formalnością. Piętnaście minut to nie strata, to warunek wejścia w sparing.
• Odtwarzanie techniki sprzed dwudziestu lat. Pamięć ruchu zostaje, zakres ruchu w stawach nie. To najczęstszy mechanizm urazu u wracających do treningu.
• Klepanie za późno. Przegląd przypadków urazów naczyń szyi w sztukach walki wskazuje duszenia jako mechanizm w 53 procentach opisanych zdarzeń. Klepie się na pierwszy sygnał, nie na ostatni.
• Niemówienie o starych urazach. Prowadzący, który nie wie o operowanym kolanie, dobierze ci partnera i ćwiczenie w dobrej wierze, a ty zapłacisz za jego niewiedzę.
• Brak treningu siłowego. Skoro siła spada od dwóch do pięciu razy szybciej niż masa, sama technika i kondycja tego nie zatrzymają. Dwie krótkie sesje oporowe w tygodniu wystarczą.
• Trenowanie przez ból. Ból mięśniowy po treningu jest normalny i mija w dwa dni. Ból stawu, który utrzymuje się dłużej, jest informacją, nie przeszkodą do pokonania.

Jak sprawdzić klub przed pierwszym wejściem

Czterdziestolatek ma inne kryteria niż dwudziestolatek szukający twardego treningu. Pięć pytań, które wystarczą w rozmowie telefonicznej:

• Czy jest grupa dla początkujących dorosłych, osobno od grupy zawodniczej?
• Jak wygląda pierwszy miesiąc i kiedy wchodzi sparing?
• Czy prowadzący pyta o stare urazy i choroby przed pierwszym treningiem?
• Kto prowadzi zajęcia, jaki ma stopień, staż i czy ma kurs pierwszej pomocy?
• Czy klub ma ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej?

Jeśli na pytanie o sparing słyszysz "wchodzimy od razu, bo tak się uczy najszybciej", to jest sygnał ostrzegawczy. Nie dlatego, że to nieprawda w przypadku dwudziestolatka, a dlatego, że mówi o klubie, który nie różnicuje grup. Jeśli na pytanie o urazy słyszysz, że to nie ma znaczenia, szukaj dalej.

Czego sporty walki po czterdziestce NIE dają

Ta sekcja jest w każdym naszym tekście i tu jest szczególnie potrzebna, bo rynek obiecuje w tej grupie wiekowej najwięcej.

• Nie cofają zegara. Trening spowalnia utratę siły i poprawia funkcję, ale nie przywraca stanu z dwudziestki. Wracasz do formy, nie do młodości.
• Nie leczą kręgosłupa ani stawów. Żadne z omawianych badań nie wykazało efektu leczniczego w chorobach zwyrodnieniowych. Przy rozpoznanej chorobie stawu decyzję podejmuje się z lekarzem, nie z instruktorem.
• Nie zastępują leczenia zaburzeń nastroju i lęku. Przeglądy pokazują poprawę zdrowia psychicznego i tolerancji stresu w grupach nieklinicznych. To nie jest terapia. Jeśli potrzebujesz pomocy, mamy osobną stronę o pomocy psychologicznej.
• Nie chronią przed urazem. Trening sportu walki sam jest źródłem urazów, i to częstym. Zmniejsza ryzyko upadku w życiu codziennym, ale podnosi ryzyko skręcenia na macie.
• Nie dają gwarancji skuteczności w realnym zdarzeniu. O tym, co trening samoobrony naprawdę zmienia, a czego nie, piszemy w tekście Samoobrona dla dorosłych: od czego zacząć.
• Nie dają efektu w trzy tygodnie. W przeglądzie programów judo jakość życia poprawiała się po co najmniej dziewięciu miesiącach, a gęstość kości po dwunastu. Kto obiecuje szybciej, sprzedaje, a nie uczy.

Od czego zacząć w tym tygodniu

Cztery kroki, bez przygotowań, które przeciągają się na miesiące:

• Rozstrzygnij jedno pytanie: czy chcesz dostawać w głowę. Odpowiedź "nie" zawęża wybór do dyscyplin chwytnych i Systemy i oszczędza ci miesiąca zastanawiania się.
• Jeśli masz chorobę przewlekłą albo długą przerwę od ruchu, zadzwoń najpierw do lekarza. Jeżeli planujesz startować w zawodach, od razu do medycyny sportowej, bo po 23. roku życia tylko ten lekarz wydaje orzeczenie.
• Zadzwoń do klubu i zadaj pięć pytań z sekcji powyżej. Rozmowa zajmuje pięć minut i mówi o klubie więcej niż strona internetowa.
• Zapisz w kalendarzu dwa stałe terminy na najbliższe trzy miesiące. Nie trzy. Dwa, które realnie dowieziesz, bo frekwencja jest jedyną zmienną, która w tych badaniach decydowała o efekcie.

Najczęstsze pytania

Stowarzyszenie BESTIOS, organizacja pożytku publicznego z Białegostoku, działa od 2011 roku. Prowadzimy sekcje MMA, BJJ, boksu i Systemy w dwóch salach w Białymstoku oraz szkolimy instruktorów i trenerów sportu.

Nadzór merytoryczny nad częścią psychologiczną programów szkoleniowych sprawuje Marek Porycki, psycholog, mediator i biegły sądowy, prezes zarządu stowarzyszenia.

« Wróć do sekcji sportowych